Ruspasientar skal ha same
tilbod som alle andre pasientar
Illustrasjonsfoto: Colourbox.no
Om lag 10 prosent av befolkninga har rusrelaterte helseproblem. Pasientar med rusproblem er ei samansett gruppe med samansette helseproblem i tillegg. Dei sjukaste rusmisbrukarane føler seg ofte stigmatiserte og dårleg ivaretatt i møte med helsevesenet.
Med rusreforma frå 2004 blei ruspasientane ein del av spesialisthelsetenesta sitt ansvar. No jobbar Haukeland systematisk for å gi eit best mogleg tilbod til alle pasientar med rusrelaterte lidingar.
For menneske med rusproblem betyr det pasientrettar på linje med andre pasientar etter helselovgivinga, for eksempel den viktige prioriteringsforskrifta.
Dette har ført til stor vekst i rusfeltet ved Haukeland universitetssjukehus.
Les også: Statsminister Jens Stoltenberg opner Rusakutten i Bergen.
Stor pasientgruppe
– Gjennom å ha særleg fokus på denne gruppa, er målsetjinga å bidra til at dei får eit forsvarleg behandlingstilbod der dei blir behandla med respekt og profesjonalitet, seier Kvinnsland, som har prioritert denne pasientgruppa i både strategiplan og styringsdokument dei siste åra.
Gjennom rusreforma har Haukeland ansvar for både avrusing, utgreiing og spesialisert behandling.
Ifølgje Kvinnsland blei rusarbeidet først ført vidare slik det hadde vore, då rusreforma kom. Liten eigenaktivitet og mykje på private hender. Det er i endring.
– Eg har alltid vore av den oppfatning at om det offentlege skal ha større ansvar, så må vi òg kunne styre pasientstraumen betre. Vi har meint at dei private skal bestå slik dei har vore når det gjeld behandlingsplassar, veksten innan rusbehandling skal skje hos oss.
Intoksdag: Kva skjer med den rusforgifta pasienten?
Ansvar for stadig fleire område
Tidlegare i år vart poliklinikk for vanedannande legemiddel oppretta, og ansvaret for Floen-kollektivet overført frå Psykiatrisk divisjon til Avdeling for rusmedisin. I november opnar Rusakutten, eit samarbeid mellom Haukeland og Bergen kommune.
Frå 1. januar 2011 får Haukeland ansvar for LAR-behandling og tvangsbehandling.
– Vi har fått ansvar for ei rekkje nye område, og eg er veldig glad for at vi bestemte oss for å opprette Avdeling for rusmedisin for to år sidan, som har ansvar for den tverrfaglege, spesialiserte rusbehandlinga. Vi må ha nokon som held i alle trådane innan dette feltet, seier Kvinnsland.
Store utfordringar
Hovudutfordringane innan rusarbeidet, er for det første pasientar som alt ha ein annan diagnose, der rus kjem i tillegg.
– Dette problemet møter vi på sjukehuset elles, innan både somatikk og psykiatri. Og vi veit at bruken av rusmiddel har mykje å seie for prognosen ved anna sjukdom. Klarar vi å behandle rusproblemet er sjansen for å lukkast med den andre behandlinga mykje betre. Her må vi utvide kompetansen vår, seier Kvinnsland.
– Både om samanheng mellom rusproblem og psykisk og somatisk helse, og om ferdigheiter for å møte desse pasientane.
Ei anna utfording er altså å overta flyten inn i systemet av dei som hovudsakleg er ruspasientar.
– Samtidig må vi bygge opp dei tilboda vi alt har, så som Floen-kollektivet.
Sist men ikkje minst kjem pasienten sin flyt gjennom sjukehuset og ut igjen mot kommunal rusomsorg eller private aktørar, slik at det blir eit samanhengande og heilskapleg behandlingstilbod.
– Det er ein veldig kompleksitet på området, seier Kvinnsland.
– Men vi er i ferd med å oppfylle måla våre når det gjeld ruspasientar. Dei skal få lik behandling som alle andre pasientar.